Aleksander Oszacki
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
profesor nauk medycznych | |
Specjalność: medycyna wewnętrzna | |
Alma Mater | |
Habilitacja | |
Profesura | |
Nauczyciel akademicki | |
Uczelnia | |
Odznaczenia | |
![]() |
Aleksander Oszacki (ur. 22 czerwca 1883 w Krakowie, zm. 20 listopada 1945 tamże) – polski lekarz, członek Polskiej Akademii Umiejętności, profesor medycyny wewnętrznej UJ.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Był synem Stanisława i Aleksandry z Grzegorzewskich. W 1902 ukończył Gimnazjum św. Anny w Krakowie i zapisał się na studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1908 otrzymał tytuł doktora wszech nauk lekarskich. Pod koniec studiów pracował od 1907 pracował w oddziale chorób wewnętrznych Szpitala św. Łazarza i w tym samym roku rozpoczął pracę jako asystent w Zakładzie Chemii Lekarskiej. Następnie w latach 1910 – 1914 pracował i prowadził badania w szpitalach w Innsbrucku i Wiedniu. W chwili wybuchu wojny został powołany do armii austriackiej jaki lekarz batalionowy przy 13 pułku piechoty. 6 sierpnia 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora lekarza, w korpusie lekarskim, w grupie oficerów byłej armii austro-węgierskiej. Był wówczas czasowo zwolniony z czynnej służby[1]. Z powodu złego stanu zdrowia został zwolniony ze służby i w latach 1916 – 1921 pełnił funkcję ordynatora oddziału wewnętrznego szpitala garnizonowego w Krakowie. W 1920 habilitował się na UJ na podstawie pracy Energetyczne wskaźniki sprawności krążenia i od tego czasu pracował na UJ jako wykładowca nauki o chorobach przemiany materii i prowadził ćwiczenia z chemii i mikroskopii. W 1923 roku był oficerem rezerwy 10 batalionu sanitarnego w Przemyślu[2]. Kierował założoną przez siebie Stacją Chorób Serca i Narządów Krążenia Ubezpieczalni Społecznej w Krakowie, był założycielem pracowni badań raka i autorem prac z zakresu metabolizmu, patologii nowotworów i cukrzycy, a także kardiologii. Kierował od 1931 oddziałem Ib Szpitala św. Łazarza. W 1934 roku jako major ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 50. lokatą w korpusie oficerów rezerwy sanitarnych, grupa lekarzy, pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Kraków Miasto. Posiadał przydział do Kadry Zapasowej 5 Szpitala Okręgowego w Krakowie[3]. W 1934 r. został mianowany profesorem tytularnym Wydziału Lekarskiego UJ. Jako pierwszy w Polsce prowadził terapię przy użyciu penicyliny i gazoterapię.
6 listopada 1939 roku wraz z innymi profesorami został aresztowany w ramach Sonderaktion Krakau i wywieziony do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen. Po trzech miesiącach w lutym 1940 powrócił do Krakowa. Wcześniej zajmowanego stanowiska nie odzyskał, ale otworzył przy Ubezpieczalni Społecznej nową placówkę kardiologiczną. Po wyzwoleniu Krakowa powrócił do swojego stanowiska w Szpitalu św. Łazarza. W lipcu 1945 roku został członkiem korespondentem PAU. Otrzymał również nominację na stanowisko kierownika II Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Wrocławskiego nie zdążył objąć tego stanowiska z powodu śmierci. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[4]. Pochowany został na cmentarzu Salwatorskim (sektor SC9, rząd C, miejsce 8)[5]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Gr%C3%B3b_Jana_i_Aleksandra_Oszackich.jpg/220px-Gr%C3%B3b_Jana_i_Aleksandra_Oszackich.jpg)
Jego nowatorstwo w pracach badawczych wywierało olbrzymi wpływ na otoczenie naukowe[6]. Dorobek naukowy Aleksandra Oszackiego obejmuje 42 publikacje m.in. Choroby przemiany materii i energii u człowieka, z Edwardem Szczeklikiem Studium o zespole płucno-sercowym.
Lekarzami zostali także jego syn Jan Oszacki (1915–1982) oraz bratanek Jerzy Oszacki (zmarły tragicznie w 1939 w wypadku w Szpitalu Uniwersyteckim św. Łazarza w Krakowie[7]).
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 31 z 18 sierpnia 1920 roku, poz. 766.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1181, 1216.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 213, 763.
- ↑ Jerzy Lisiewicz, Andrzej Zduńczyk Aleksander Oszacki [w:] Polski Słownik Biograficzny tom XXIV wyd. 1979 s. 601 – 602
- ↑ Lokalizacja grobu na Liście Pamięci UJ
- ↑ Ludmiła Hirnlowa: Edward Szczeklik (1898-1985); Postacie Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego. 8.12.2004. [dostęp 2011-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-03)]. (pol.).
- ↑ Tragiczna śmierć trzech młodych lekarzy. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 96 z 28 kwietnia 1939.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Rocznik Oficerski 1923. Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, 1923. [dostęp 2016-06-05].
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Wielka Ilustrowana Encyklopedja Powszechna Wydawnictwa Gutenberg Print, t. XXII (N-Ż), W-wa, 1937, s. 49
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Publikacje Aleksandra Oszackiego w bibliotece Polona
- Członkowie Polskiej Akademii Umiejętności
- Majorowie lekarze II Rzeczypospolitej
- Ofiary Sonderaktion Krakau
- Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Polacy – oficerowie armii austro-węgierskiej
- Polacy – żołnierze Cesarskiej i Królewskiej Armii w I wojnie światowej
- Polscy interniści
- Pochowani na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie
- Więźniowie KL Sachsenhausen
- Urodzeni w 1883
- Zmarli w 1945
- Ludzie urodzeni w Krakowie
- Oficerowie 10 Batalionu Sanitarnego